Pinksteren 1934, Langeweg verwelkomt Monseigneur Matthias Brans
Het kerkelijk leven in ons dorp onderscheidde zich tot diep in de 50-er jaren van de 20e eeuw enigerwijs van een doorsnee parochie. De parochiegeestelijkheid in de directe omgeving had in 1874 geen bezwaren tegen de komst van de kapucijnen omdat laatstgenoemden door hun gelofte van armoede geen recht mochten doen gelden op inkomsten uit kerkelijke bedieningen zoals doop-, huwelijk- en uitvaartdiensten. Deze kwamen toe aan de omliggende parochies van Zevenbergen, Zevenbergschen Hoek en Terheijden. Enkele bedieningen waren de kapucijnen wel toegestaan zoals het sacrament van de biecht, het sacrament der stervenden en vanaf 1929 het sacrament van het heilig doopsel. Vooral het eerste was veel werk maar bracht niets op. Toch konden de kapucijnen niet helemaal zonder. Inkomstenbronnen waren o.a. legaten en het zogenaamde stoelengeld. Bij opbod konden de stoeltjes in de kerk voor een jaar gepacht worden door bezoekers van de kerk; hoe hoger het bod, hoe dichter bij het altaar. Ondanks de beperkte bedieningen werden door de kapucijnen werken ontplooid die in menig parochie zelden voorkwamen. Een voorbeeld hiervan is de grote aandacht voor de missie in het Nederlandse deel van Borneo dat de kapucijnen in 1905 werd toebedeeld. In 1911 kwam daar Sumatra bij. Het missiewerk van de kapucijnen werd geldelijk ondersteund vanuit het moederland. Een van de manieren ter bevordering van de aandacht voor de missie was het bezoek van kapucijnenmissionarissen aan de dorpsgemeenschap. Meerdere keren kreeg Langeweg een kapucijnenbisschop uit de missie op bezoek. In 1920 was dit Monseigneur Pacificus Bos en met Pinksteren 1934 Monseigneur Matthias Leonardus Trudo Brans(1879-1969) van Strijp en in 1936 Monseigneur Tarcisius van Valenberg. Een jongere broer van Monseigneur Matthias Brans, pater Pancratius, was van 1912 tot 1915 leraar in Langeweg. Een jaar voor zijn bezoek aan Langeweg was pater Matthias Brans tot bisschop van Sumatra gewijd, waar hij werkzaam was van 1920 tot 1955. Hij zorgde voor een omkeer in het werk van de missionarissen. De eerste jaren hielden zij zich vooral bezig met het geloofsleven van de Europese kolonisten. Pater Matthias vond dat de missie tevens bedoeld was voor de Inlanders en Chinezen. Hij zag onderwijs als een onmisbaar middel om het katholieke geloof te kunnen verkondigen. Nederlandse onderwijscongregaties werden om medewerking gevraagd. De kapucijnen zouden zorgen voor huisvesting. En daar was geld voor nodig. Ondersteuning van de missie werd nagestreefd door inzameling van gebruikte postzegels en zilverpapier. Bij ieder familiefeest ging wel een missiebusje rond voor de kapucijnen, huiselijke gezelschapspelen werden gehouden voor de missie en in iedere winkel stond wel een missiebusje op de toonbank. Velen uit Langeweg en omgeving waren geabonneerd op de Borneo-almanak en waren lid van de Sint-Fidelis-Missiebond. Daarnaast was missienaaikring St. Rosa van Lima gedurende het gehele jaar in de weer met naald en draad om de armen te kleden en het vervaardigen van textiel voor kerkelijk gebruik. Om de twee jaar exposeerde deze kring in de Sint Antoniuszaal haar werk waaraan tegelijkertijd een driedaags fancy fair verbonden was. Vooral naar dat laatste zag de bevolking weken uit. Toen bekend werd dat hoog bezoek uit de missie met Pinksteren 1934 het dorp en het seminarie zou aandoen werd een feestcomité in het leven geroepen bestaande uit leden van het kerkbestuur en alle voorzitters en secretarissen van de plaatselijke vrouwelijke en mannelijke R. K. verenigingen. In het uitvoerend comité namen hoofdonderwijzer J. van Kraaij , J. Damen, J. Vrins, D. Wevers en C. Simons zitting. De bisschop bezocht 17 mei het seminarie vanwege de jaarlijkse missiedag. Pinksterzaterdag 19 mei, stond aan de kerkpad een erepoort opgericht en hing aan de huizen de vaderlandse driekleur. ‘s Middags om vier uur reed een aantal auto’s met geestelijken en autoriteiten, vergezeld van een garde d’honneur, richting station Langeweg waar Monseigneur met zijn gevolg vanuit Tilburg rond die tijd werd verwacht. Bij aankomst op de statie werd hij met enkele welgekozen woorden verwelkomd door de commandant van de garde d’honneur. Ondertussen ging een stoet uit het dorp, bestaande uit de mannelijke leden van de Vrijwillige Burgerwacht, voetbalclub L.V.V., het Sint- Antoniuspatronaat, de Jonge Werkman, de vakbonden, de NCB , het Kruisverbond, de fanfare Muziek Veredelt, gevolgd door de Mariavereniging, de Broederschap van Derde Orde, de Jeugdvereniging voor meisjes, de Missienaaikring Sint Rosa en de verkenners, de bisschop tegemoet. Onder lustige tonen van de fanfare keerde de stoet terug naar het dorp waar Monseigneur werd verwelkomd door de zingende schooljeugd en het bruidje Nely Wevers hem bloemen aanbood. Hoofdonderwijzer Van Kraaij sprak een welkomstwoord waarin hij liet blijken blij te zijn met het bezoek, prees de bisschop voor zijn moeilijke werk in de missie en hoopte dat dit bezoek de missie-ijver van de Langewegse bevolking nog verder zou aanwakkeren. Vervolgens trok de menigte naar het kerkplein waar de bisschop zijn verbazing uitsprak over de manier waarop Langeweg hem verwelkomde. Langeweg overtrof bijna de dag van zijn bisschopswijding en het ontvangst in zijn geboorteplaats. Hij loofde de betrokkenheid van de bevolking bij het werk van de kapucijnen ter plaatse maar vooral in de missie. Hij besloot zijn toespraak met de bisschoppelijke zegen. Daarmee was de dag voor de eregast nog niet ten einde. In de Sint Antoniuszaal werd hij toegesproken door de gardiaan van het klooster en burgemeester Vermeulen van Terheijden. De missienaaikring bood hem liturgische kleding aan. Nogmaals benadrukte de missionaris dat in de dorpen de liefde voor de missie meer leefde dan in een stad. Vervolgens opende hij de missietentoonstelling en het fancy fair. Op de wei naast de Sint-Antoniuszaal was door de dorpssmid Dingeman Wevers een muziekkiosk gebouwd . Bij deze gelegenheid werd deze voor het eerst in gebruik genomen door Muziek Veredelt. Maar alvorens er ook maar een noot door deze R.K. vereniging het heelal werd ingeblazen, moest de bisschop de smeedijzeren muziektempel besprenkelen met wijwater. Gelukkig was het een zonnige dag. En nog was zijn dag niet ten einde want terwijl de fanfare vrolijke klanken uit het koper blies, klonk om zes uur op de sportwei naast de kerk, in seminariekringen bekend als ‘De Olympus’, het fluitsignaal voor de aftrap door Monseigneur van de missievoetbalwedstrijd tussen de Langewegse Voetbal Vereniging en Hirundo uit Lage Zwaluwe. Op eerste pinksterdag droeg Monseigneur in de morgen een pontificale hoogmis op, om half drie in de middag gevolgd door een pontificaal lof. Daarna werd de bisschop door alle verenigingen weer uitgeleide gedaan naar de statie aan de Langeweg. In de namiddag op tweede pinksterdag opende de Sint Antoniuszaal weer haar deuren voor het fancy fair met missietentoonstelling. Op de voetbalwei aan de Zuiddijk kregen de missiewedstrijden een vervolg en werd de bal aan het rollen gebracht door voetbalverenigingen van Langeweg , Terheijden, Wagenberg, Breda en Prinsenbeek. Monseigneur Brans kwam in 1955 voorgoed terug uit de missie. 16 tot en met maandag 18 juni 1956 organiseerde de naaikring Sint Rosa van Lima haar missietentoonstelling Monseigneur bezocht de laatste dag nog eens Langeweg om de nieuwe kerk te consacreren. Het stationnetje aan de Langeweg behoorde inmiddels jaren tot het verleden alsmede de lange stoet die hem in 1934 opwachtte. Maar goed ook want het weer was niet best voor de plechtigheid die enkele uren zou duren en deels buiten de kerkmuren plaatsvond en om 8 uur in de morgen aanving. Monseigneur was natuurlijk wel wat gewend met zijn tropenjaren maar zal wel uitgezien hebben naar de middag waarop hij in de Sint Antoniuszaal de tentoonstelling met binnenkermis zou bezoeken zoals in 1934.
maart 2026